Over zen en leven

 
 
In BoeddhaMagazine 64 van dit najaar een artikel over het ontstaan, de bloei en het verlies van m’n vriendschap met Jeff Shore. Je kunt het ook hier lezen (met hier en daar een extra zin, die er in het tijdschrift uit moest vanwege de beschikbare ruimte).

Het artikel besluit met de observatie dat Jeff nog steeds velen inspireert, ‘en laat dat vooral zo blijven’. Dat meen ik natuurlijk van harte.

Tegelijk denk ik in algemene zin dat je zenleraarschap niet kunt scheiden van menszijn. En dat het onmogelijk is een ‘goed zenleraar’ te zijn en tegelijk een onevenwichtig mens. Als je schijnbaar excelleert of meent te excelleren in de zendo en de dokusankamer, maar bij de eerste stap buiten de formele trainingsomgeving de plank volkomen mis slaat in het intermenselijk contact, is dat een brevet van onvermogen. Het is niet ‘hier wel’ en ‘daar niet’. Als het niet tot bloei komt in je handelen, is het ‘worse than worthless’. Misschien zou je dan moeten overwegen om een aantal jaren terug in je hok te gaan en eerst eens stevig aan jezelf te werken. Doe je dat niet, dan berokken je anderen schade, bijvoorbeeld omdat je autoriteit aanneemt op vlakken waar je die niet hebt.

Verder, in het BOS-radioprogramma Hemelsbreed van 29 oktober jl. een verhaal van me over de merites van de zenbeoefening, of het totale gebrek daaraan, en de aanvullende waarde van bijvoorbeeld psychotherapie. Luister hier (van 31:27 tot 45:00).

Veel lees- en luisterplezier! En wil je er wat over kwijt, schroom niet.

 


Comments

Frank
11/01/2011 01:00

Een blogje, een artikel en een radiopraatje. In 1 keer, kan je niet eens wat aan spreiding doen? Zo is er als commenter niet aan te beginnen Ronnieboy. Maar hier mijn duitje.

'Tot bloei komt in je handelen' die neem ik mee. Smooi, voor als ik me weer eens kapot erger over niks, in de rij bij de kassa in de super.

Ik hou het er bij dat zenleraren vooral goed moeten zijn in zen oefenen en mensen daarin bijstaan. Lijkt me redelijk. De rest is extra. Leraren die overal een antwoord op hebben, dus ook buiten hun 'vak', geloof en vertrouw ik gewoon niet. Niet menselijk die omnipotentaten.
Als falen, fouten, misvormingen niet binnen de (zen)training passen, is het voor mij mis. Juist daar komt het aan op het lef om elkaar zo open mogelijk tegemoed treden. Dwars tegen de stroom in. Da's pas ontmoeten, je moet maar durven. Lukt me maar zelden, maar het komt voor en dan groei je. Heel (te) gek gevoel is dat.

Het is 1 voor twaalf. Bedtijd.

groet!

Reply
Stefan
11/01/2011 15:33

He Ron,

Bedankt voor dit stuk -inzichtelijk. (Alhoewel ik niet precies opmaak wat er misging.)

Over mensen en zenmeesters (en tegen de stroom in) gesproken; had eigenlijk nog gehoopt op een stukje over je ervaringen met Brad Warner. Het was mijzelf helaas niet gelukt te gaan.

Groet,

Stefan

Reply
Lars Lanke
11/05/2011 00:06

Hehe, eindelijk eens een keer iemand die het gewoon zegt. Meestal doen mensen alsof zenleraren wezens zijn die je met de grootste omzichtigheid moet benaderen en al hun misstappen moet mystificeren en/of positief heretiketteren.Lekker ingewikkeld gaan doen om je wereldbeeld intact te houden, met als ondertoon je diepgaande "zenbegrip," voorzien van onnavolgbare logica en gedachtensprongen die alleen voor een elitair clubje insiders enigszins te volgen is (hoewel er eigenlijk vaak begripvol knikkend langs elkaar heen geluld wordt). Komt volgens mij neer op een kunstmatige scheiding van zogenaamde "verlichting" en fatsoenlijk moreel gedrag (waar jan met de pet vaak nog beter is dan menig guru/rinpoche/roshi of swami bamibal. Verlichting is niet alleen maar een of ander boeiend inzicht, maar ook je gedrag. En dat mag mensen niet beschadigen. Punt uit.

Reply
Lars Lanke link
11/05/2011 00:35

Oja, dat idee dat een zenleraar alleen maar zijn vak moet uitvoeren en de rest is extra... Nou, die vlieger gaat volgens mij in dit geval niet op. Zentraining IS karaktervorming. Boeddha had het voortdurend over het loslaten van hebzucht, haat en onwetendheid (inclusief je eigen blinde vlekken dus). Het gaat hier niet om een skill of om kennis die je overdraagt zonder dat het iets met jou als persoon te maken heeft. Een leraar hoeft en kan natuurlijk niet perfect zijn, zelfs de Boeddha niet (al houdt de traditie vol dat de man perfect was). Maar er is een verschil tussen "niet perfect zijn" en het wangedrag dat meer dan genoeg leraren tentoon hebben gespreid. we maken allemaal fouten, maar geef dat dan gewoon toe en stel je bescheiden op. Titel of geen titel. Beetje nuchterheid en bescheidenheid siert elk mens.

Reply
lars
11/05/2011 00:38

@Frank: mijn laatste comment is trouwens niet op jouw comment gericht, maar gaat over een idee dat ik over het algemeen nogal eens hoor.

Reply
Frank
11/07/2011 13:19

@lars. Ik ben niet van suiker. 'Het vak' is een tamelijk ongenuanceerde aanduiding. Vandaar de aanhalingstekens. Dus: er zijn geen neutrale grenzen te trekken om zentraining. Karaktervorming: ook een leeg begrip. Wat bedoel je? De ubergedisciplineerde monnik? Mededogende medemens?
Leraar of leerling maakt niet uit, uiteindelijk komt het op jezelf aan, of en hoe je er in geloofd en wat je er mee doet. Het is een band die elkaar moet versterken, zoals goede vriendschap dat kan.
Verder: zodra je in staat bent je blinde vlekken los te laten, dan waren het al lang geen blindevlekken meer toch? Zo werkt zentraining als in 'het licht aandoen'. En daarna: aanlaten! Da's karakter.

Reply
Lars
11/08/2011 12:30

Tja,een blog is niet de meest geschikte plaats om ter inleiding nauwkeurige en welomschreven definities neer te zetten, vandaar dat ik ervan uitging dat karaktervorming wel duidelijk zou zijn. Maar inderdaad, ook dat woord kun je op meerdere manieren opvatten. En ik maar denken dat ik best helder was in mijn woordkeuze :-) Ik bedoelde daarmee dat je leert om goed met je medemensen om te gaan (met mededogen inderdaad, maar dat klinkt soms zo uit het boeddhistische boekje). Hoewel ik in Japan in het klooster heb ervaren dat wilskracht ook belangrijk is om te ontwikkelen, moet die wilskracht ten dienste staan van een deugdelijk karakter en niet een doel op zich worden.

Inderdaad, het gaat er vooral om dat je het licht niet alleen aandoet, maar ook aan laat! Mijn zenmeester (Harada Tangen) noemde dat het polijsten van je karakter. Hij vertelde dat na zijn eerste verlichtingservaring de lamp weliswaar even aanging, maar dat er door de macht der gewoonte nog steeds negatieve neigingen opkwamen die de boel weer gingen verduisteren en dat het de kunst is om die te doorzien en er vervolgens ook iets aan te doen. Met of zonder leraar, ik denk dat we allemaal een verantwoordelijkheid hebben om dat te doen.En het mooie is dat je dat inderdaad al kunt oefenen bij de rij in de kassa of tijdens het spitsuur.

Reply



Leave a Reply