Over zen en leven

Oeioeioei! Censuur bij Zen Amsterdam? Niet oordelen, maar misschien wel volledig uitsluiten. Is waarschijnlijk effectiever. Op de jaarvergadering, afgelopen woensdag, is gesproken over het weren van onwelgevalligen (mensen / meningen) uit de openbare facebookgroep van de club. Het schragen van standpunten met argumenten is blijkbaar ondoenlijk. De discussie over het al dan niet uitvoeren van het voornemen is binnen Zen Amsterdam nog niet ten einde, dus wie weet. Zou humor zijn, in de context van hun veelgeprezen 'niet oordelen' en 'alles mag er zijn'. Het feit alleen al dat ze het overwegen, mijn god...

Zie de mooie entry van Annemiek Deerenberg, 'De dharma is vrij en wij?', op de (vooralsnog) open facebookpagina van Zen Amsterdam. Get it while you can!

Nico Tydeman, zenleraar bij Zen Amsterdam, spreekt zich niet uit over de titelfraude van Rients Ritskes. Dit zegt hij met zoveel woorden in een ‘Dharmales naar aanleiding van de kwestie Rients Ritskes’.

De ‘dharmales’ is ‘op verzoek van een student’. Dit lijkt te impliceren dat Tydeman er uit zichzelf helemaal niks over gezegd zou hebben.

In zeer algemene bewoordingen zegt hij kort iets over autorisatie:

“In zake ‘autorisatie’ dient een leraar duidelijk te zijn. Niet alleen omwille van papieren documenten, maar vooral om wat je zelf als training hebt doorgemaakt. Als leraar onderricht je op basis van de tijd die je zelf als leerling hebt doorgebracht.”

Dat lijkt een duidelijke stellingname. Maar de consequentie ervan, het aanspreken van zijn directe collega op zijn gedrag en bedrog, wijst Tydeman categorisch af. Terwijl hij, als een van de bekendste zenleraren in Nederland, hierin juist een verantwoordelijkheid zou kunnen nemen. In plaats daarvan zegt hij: ‘Ik heb/wil geen bemoeienis met andere sanghas’ en ‘Ik vind dit een zaak tussen Rients en zijn leraar en tussen Rients en zijn leerlingen’. N.B. Tsushimoto Roshi, degene naar wie Tydeman verwijst, is nooit de leraar van Ritskes geweest.

Tydeman gaat nog verder. Hij snijdt elke ethiek uit het boeddhisme door te zeggen: ‘de Dharma die ik onderwijs is niet afhankelijk van (mijn) gedrag’. Seksueel wangedrag van Tydeman’s leraar Dennis Merzel (Genpo) is niet okee, maar vindt Tydeman ook niet erg, hij kan toch wel de Dharma onderwijzen, en daar gaat het om.

Maar de Dharma is geen boeddhistische hemel op aarde, geen vluchtheuvel die los staat van al het andere. De Dharma is je leven. Hij drukt zich uit in gedrag, hij ís gedrag. Feilbaarheid en onvolkomenheid zijn menselijk. Maar jarenlang wangedrag of bedrog is niet de Dharma onderwijzen, het is platweg geen verantwoordelijkheid nemen voor, en misbruik maken van, je positie als leraar. Het betekent dat je niet in staat bent de Dharma over te dragen. Dat ‘de Dharma ongeschonden en vrij’ is, betekent nog niet dat de Dharma een vrijbrief is.

De samenvatting van Tydeman’s ‘dharmales’: ‘mijn leraar is iemand die het met de ethiek niet zo nauw neemt. Ik onthoud me van commentaar over anderen.’ Maar kun je jezelf recht in de ogen kijken als je misstanden onbenoemd laat, ‘omdat alles de Dharma is’? Is dat niet een nogal cynische uitleg van het boeddhisme?

Iemand in de comments-sectie op de facebookpagina van Zen Amsterdam zegt:

“In de voorbereiding op de Jukai ceremonie bezin ik mij op de tien precepts. Eén ervan: ‘A discipel of Buddha does not speak of the faults of others.’ Hoe eenvoudig kan het zijn. Ik onderschrijf wat Nico er in de dharmales over gezegd heeft.”

Ten eerste vraag ik me af waar die uitspraak vandaan komt. Kan iemand bevestigen dat dat in de lekegelofte staat? En zou je die zwijglijn ook volhouden als iemand leerlingen seksueel misbruikt?

Blijkbaar is het een groot goed, niet oordelen over anderen. Nico draagt als leraar een grote verantwoordelijkheid. Hij draagt bovendien zijn houding over op zijn studenten. Die denken dat het zo moet, en dat je anders niet boeddhistisch bent. Niks is minder waar.

Vanmiddag kreeg ik een mail van Rob Hogendoorn mét, u raadt het nooit, een open brief aan André Kalden. Hogendoorn blijkt hetzelfde soort dingen te hebben meegemaakt met Kalden als ik. En erger nog.

Kalden’s gedrag in de zaak Ritskes blijkt in een traditie te staan.

Ik ben blij met de brief, voor zover dat kan in deze situatie. Hij laat zien dat mijn ervaringen niet op zichzelf staan en plaatst ze in een breder perspectief. Je kunt moeilijk meer zeggen dat dit een incidentje is, of alleen maar een puur persoonlijk meningsverschil. Er is meer aan de hand.

De open brief van Hogendoorn mag verspreid worden, zie de begeleidende mail hieronder. Hij verwijst naar dingen die voor Kalden bekend zijn, maar voor de argeloze lezer niet. Misschien is daarom niet alles direct duidelijk. De universele thema’s zijn onmiskenbaar.

Ik vrees dat het eerste citaat uit de notulen van de BUN (6 augustus 2011, zie open brief) een schaduw vooruit werpt naar de komende bijeenkomst op 8 juni. Kalden kan opnieuw de miskende primadonna spelen, het slachtoffer. En anderen wegzetten als ‘bestuurlijk en persoonlijk niet deugend’.

Hij kan ook opnieuw ‘afstand nemen van de inhoud, die niet los gezien kan worden van de wijze en vorm waarbinnen deze publiek is gemaakt.’ (zie voor deze en de volgende quote van Kalden de brief van hem aan de BUN-leden van 23 september 2011, bijlage bij de open brief van Hogendoorn).

Dus: óf alles blijft binnenskamers, óf de manier waarop het naar buiten komt deugt niet, en daarom ga je gewoon niet op de kwestie in. Tja.

De redenatie daarbij: ‘Boeddha leerde niet mee te gaan met meningen alleen maar omdat je het ermee eens bent.’  Een verkrachting van de woorden van de Boeddha. Aan hem wordt namelijk toegeschreven:

We wachten in spanning af wat de komende vergadering oplevert. Ik houd me aanbevolen voor de notulen.

Hieronder eerst de begeleidende e-mail van Hogendoorn, die zijn bericht stuurde aan Kalden, het BUN-secretariaat en de leden van de BUN. Daaronder als pdf de open brief zelf. Na die brief, in dezelfde pdf, enkele interessante bijlagen. Zeker niet overslaan! Fingerfood voor fijnproevers.

Ik wens de lezer een helder oordeel toe.


Tekst begeleidende mail van Rob Hogendoorn bij zijn open brief aan André Kalden

Beste André, beste bestuursleden en leden van de BUN, overige lezers,

Ik schrijf dit bericht op persoonlijke titel.

Recentelijk (24 mei 2013) publiceerde en verzond Ron Sinnige een 'Open brief aan BUN-voorzitter en/of privépersoon Kalden':

http://www.ronsinnige.nl/1/post/2013/05/open-brief-aan-bun-voorzitter-enof-privpersoon-kalden.html

Deze brief kan gelezen worden als een vervolg op Sinnige's column Loophaas* (5 mei 2013):

http://www.ronsinnige.nl/1/post/2013/05/loophaas.html

De open brief en column riepen een gevoel van herkenning én herinneringen bij me op.

Op 25 oktober 2011 stond ik namelijk op hetzelfde punt als Sinnige: die dag schreef ook ik André Kalden een open brief.

Iets weerhield me ervan de brief en bijlagen te versturen.

Ik kan het me niet precies herinneren, maar ik vermoed dat het de overtuiging was dat de verzending ervan geen zin zou hebben.

Ron Sinnige heeft me van inzicht doen veranderen: mijn brief is nog steeds actueel en verzending heeft wél zin, al is het maar om context te leveren bij Sinnige's huidige grieven.

Zijn waarnemingen van Kalden's gedrag passen namelijk in een ook door mij waargenomen patroon.

Vandaar dit bericht, ter introductie van mijn brief uit 2011 (zie bijlage).

Ik deel Sinnige's mening dat Kalden niet de geschikte persoon is om het voorzitterschap te bekleden van een organisatie die beweert de hele boeddhistische gemeenschap te vertegenwoordigen.

Mijn open brief maakt duidelijk hoe ik tot die conclusie kom.

Omdat deze zaak de hele boeddhistische gemeenschap aangaat stel ik deze brief niet alleen ter beschikking aan de voorzitter, (bestuurs)leden en leraren van de BUN, maar ook aan boeddhistische media en andere (web)publicisten.

Zij mogen zich vrij voelen dit document te publiceren en/of te verspreiden.

Ik nodig iedere ontvanger uit kennis te nemen van de inhoud van mijn betoog, en mij daarover zo kritisch mogelijk te bevragen.

Wie daaraan behoefte heeft voorzie ik graag van een (mondelinge) toelichting en aanvullende documenten of correspondentie.

Met vriendelijke groet,

Rob Hogendoorn

bijlage: open brief Rob Hogendoorn aan André Kalden, 25-10-2011

Geachte BUN-voorzitter Kalden, beste André,

Op 21 mei jl., direct na jouw terugkeer uit Nepal, belde je mij. Je bleek verbaasd dat ik over onze interacties had geschreven en leek gepikeerd dat ik het had gewaagd een mail te sturen naar de BUN-leden met het standpunt van Sokun Tsushimoto Roshi.

Daarna stuurde je mij een e-mail. Die zal ik hierbij beantwoorden. Voordat ik dat doe, is het nodig dat ik een aantal dingen vertaal en interpreteer. Je mail is namelijk voor een deel onleesbaar. Het heeft me enige inspanning gekost te ontdekken wat je bedoelde en beoogde, maar volgens mij ben ik er uit.

Voordat ik op de inhoud van de mail inga, eerst het proces. Je stuurt de mail aan mij, maar schrijft hem in het Engels. Je stuurt een cc naar Sokun Tsushimoto Roshi én naar Rients Ritskes. Dat op zich is al mateloos interessant.

Tsushimoto Roshi had jou namelijk, via mij, al veel eerder het volgende laten weten:

Dear Mr. Kalden,
Thank you for your message and initiative. I understand you want to write to me directly. I am very sorry I cannot answer your request, I have several reasons for this:
(1) I am so busy that it’s hard for me to deal with things arising from this matter properly on my own.
(2) I do not disclose my email address to anybody.
(3) I made it a rule not to respond to any direct contact regarding this matter to avoid confusion.
(4) Only if necessary, contact should be made only through my press officer.

Hier staat dat hij het niet op prijs stelt om persoonlijk en rechtstreeks door jou te worden benaderd. Toch doe je dat. Waarom?

Er staat ook dat hij zijn e-mail adres niet bekend maakt aan derden. Ik heb jou het e-mail adres van Tsushimoto Roshi nooit gegeven. Kun je mij zeggen wie dat wel heeft gedaan? Rients Ritskes misschien? Waarom heb je, ondanks het uitdrukkelijk verzoek van Tsushimoto Roshi, buiten de officiële kanalen je eigen wil doorgedreven?

Kom, laat ik je helpen. Je voelt je door mij in je hemd gezet. Dat is niet zo: je zet jezelf voor schut. Daar kom ik op terug, een claim zonder onderbouwing is als een boeddhist zonder ethisch besef. Maar je wilt genoegdoening, compensatie voor je gezichtsverlies. Misschien wil je wel het liefst de woede van Tsushimoto Roshi over me afroepen.

Uiteraard lukt dat niet. Daar kom ik op terug.

De andere persoon in de cc is Rients Ritskes. Wat heeft hij met jouw mail aan mij te maken? Is dit geen expliciete bevestiging van mijn vermoeden, namelijk, dat je het met Ritskes op een akkoordje hebt gegooid, dat je met hem onder één hoedje speelt en dat jullie twee handen op één buik zijn?

De contributie van de BUN wordt berekend naar rato van het aantal leden of deelnemers van een aangesloten organisatie. Hoeveel geld verdient de BUN aan grote vis Zen.nl? Heb je een zakelijk belang bij de bescherming van Ritskes en Zen.nl? Ik zou het toch denken.

Dat maakt jouw acties tot een schoolvoorbeeld van belangenverstrengeling. Niks zuiverheid van het boeddhisme, niks bescherming van de Dharma. Integendeel. Gelukkig doe je het allemaal erg knullig en amateuristisch. En ben ik niet te beroerd een en ander in bredere kring aan de orde te stellen. Ik snap het wel hoor, dat je dat niet leuk vindt. Maar het is nodig. Je vraagt erom.

Dan je mail zelf. Die zal ik eerst zin voor zin fileren. Daarna geef ik commentaar, hier en daar.

Dear Ron,

Mogelijk speelden er andere woorden door je geest toen je die aanhef schreef, maar die zal ik niet in de mond nemen. Misschien straks.

Please, kindly allow me to directly address the follow issue with you.

“Of je het wilt of niet, ik ga je het volgende door de strot duwen.”

Today I returned from Nepal after sending you a mail at May 2th summarizing two telephone calls I had with you just before I left, stating:

as a Chairman of the BUN I was wondering if I could be of any help on changing the public exchange of opinions into a constructive dialogue between Tsushimoto Roshi and Rients Ritskes, whatever the outcome of this dialogue might be. Before answering this question I decided to explore (vet en onderstreping van jou, rs) the opinion of the Roshi in this matter first, and contacted you as his spokesman yesterday on my personal behalf.

“Buiten iedereen om, wilde ik als BUN-voorzitter radiostilte afdwingen in de zaak van Ritskes’ titelfraude. Ik wilde het met Tsushimoto Roshi op een akkoordje gooien over bemiddeling, vóór de ledenvergadering van de BUN op 8 juni aanstaande, zodat ik mijn leden voor een voldongen feit zou kunnen stellen. Laat mij dit soort zaakjes maar opknappen.”

Er stond overigens nog wel iets meer in die mail van jou, maar dat lees je in mijn eerdere column.

To my surprise during my absence you used my exploration to fuel a discussion on the Net via your blog about my involvement in the matter in my role as Chairman, while sending a mail to members of the Buddhist Union of the Netherlands implicating that I approached you because as Chairman of the BUN I was willing to mediate on my personal behalf.

Say whát?

"Tot mijn verbazing gebruikte je mijn verkenning om tijdens mijn afwezigheid, via jouw blog, mijn betrokkenheid bij deze zaak in mijn rol als voorzitter op het internet ter discussie te stellen, terwijl je de leden van de Boeddhistische Unie Nederland een e-mail stuurde die er op neer kwam dat ik jou benaderde omdat ik als voorzitter van de BUN bereid was op persoonlijke titel te bemiddelen.”

Kan dat korter?

“Tot mijn verbazing gebruikte je mijn verkenning om mijn betrokkenheid in mijn rol als voorzitter ter discussie te stellen, terwijl je een e-mail stuurde die er op neer kwam dat ik als voorzitter van de BUN bereid was op persoonlijke titel te bemiddelen.”

Say whát?!!

“Het verbaast me dat je mijn betrokkenheid ter discussie stelt terwijl je een e-mail stuurt waarin gezegd wordt dat ik als voorzitter bereid ben op persoonlijke titel te bemiddelen.”

Weet je eigenlijk zelf wel wat je zegt?

“Het verbaast me dat je mijn betrokkenheid ter discussie stelt omdat ik als voorzitter bereid ben op persoonlijke titel te bemiddelen.”

Dus:  “Het verbaast me dat je mijn gedrag ter discussie stelt omdat ik als voorzitter op persoonlijke titel bemiddel.”

Dus: “Het verbaast me dat het je verbaast dat ik als voorzitter op persoonlijke titel bemiddel.”

Dus: “Dat ik als voorzitter op persoonlijke titel bemiddel, verbaast mij niet, maar jou wel.”

Dus: “Ik maak hier wel uit wat verbazingwekkend is, en wat niet.”

Dus: “Ik ben de baas.”

Zo maar doen dan?

This, of course, could not, cannot  and will never be the case. A Chairman of the BUN acts within the context of BUN Board decisions and the General Meeting of BUN members. It is to prepare this decision making process that I approached you, as I explained very clearly.

“Of nou ja, dat kan eigenlijk niet natuurlijk. Want als BUN-voorzitter handel ik alleen op besluiten van het BUN bestuur en de Algemene Vergadering. Dus ik heb je alleen maar benaderd omdat ik dat besluitvormingsproces wilde voorbereiden. Dus was ik tegelijk BUN-voorzitter, géén BUN-voorzitter, of voorbereidend BUN-voorzitter, of allemaal tegelijk, of geen van alle, precies zoals mij dat het beste uitkomt, maar in ieder geval zodanig dat jij nergens mee weg kunt komen en dat ik altijd gelijk heb, wat ik ook zeg.”

In short, I am truly disappointed.

“Ron, jij bent een klootzak. En ik ben hier het slachtoffer.”

If you did not agree with my summery of our two calls, you could have contacted me this week and we could have taken it from there. No rush was involved.

“Ik bepaal wat haast heeft, en wat niet. Als ik in Nepal ben, wacht iedereen met leven tot ik weer terug ben.”

Sending instead in my absence a mail to BUN Members regarding an explorative call I made to you on my personal behalf not containing the above summery, in my sincere opinion does not reflect good manners as I can expect from a spokesman of a Roshi.

“Je bent een klootzak, want nu heb je mijn hele plannetje in de war geschopt. Dus nu ga ik je maar pakken op je woordvoerderschap.”

In conclusion, maybe in the future we will meet in a way that we we appreciate each other efforts to do good.

“Ik denk niet dat we ooit zullen samenwerken, want je doet niet wat ik wil.”

However, it is clear that you and I have other opinions about what I regard as essential does and don'ts.

“Jij bent fout en ik ben goed.”

As far as I am concerned this is not a problem, as long as we conclude, as I do now, that this means we can not work together in this very matter fruitfully.

“We kunnen niet samenwerken. Je bent een klootzak, want jij accepteert niet dat ik bepaal wat er gebeurt.”

Please, convey my appreciation to Sokun Tsushimoto Roshi for his response. It is clear.

“Maar Tsushimoto Roshi vind ik wel heel aardig. En jou niet! Unna de bunna!”

Best wishes,

“…”,

Andre Kalden


Beste André,

Je kunt je niet verschuilen. Noch achter het feit dat je als privé-persoon hebt gehandeld, wat je overigens zelf weer ontkracht. Noch achter het feit dat dit slechts een ‘informele verkenning’ zou zijn geweest. Feit is dat je mij hebt benaderd uit hoofde van jouw functie als BUN-voorzitter met de wens tot radiostilte te komen.

Dat je zelf zegt alleen te kunnen handelen binnen de context van het BUN-bestuur en de ledenraad, geeft eens te meer aan dat je hierbij ver buiten je boekje bent gegaan. En dat je een uiterst dubieuze rol aan het spelen bent in jouw eigen spel. Ik snap wel dat je dat liever niet bekend had gehad. Maar ik heb een ander belang: de machinaties van de macht blootleggen. Daarom heb ik erover geschreven.

Nergens in deze mail van jou heb je het over de inhoud. Je probeert alleen mijn handelen in een kwaad daglicht te stellen. Waarom? Omdat je niks kúnt zeggen over de inhoud. Als je oprecht was in je acties, had je je teleurstelling kunnen laten blijken over mijn interpretatie ervan. Maar dat doe je nergens. En waarom heb je nog steeds Ritskes niet ter verantwoording geroepen? Dát zou pas indicatief zijn voor oprechtheid en betrokkenheid. Die blijk jij te ontberen.

Geen haast! Dat nou net jij dat tegen mij moet zeggen André. Jij, die minder dan 48 uur vóór je vertrek naar Nepal contact met me opnam en aangaf radiostilte te willen. Als dat geen haast is? Jij had kunnen wachten tot na je terugkeer. Jij koos het moment, André, ouwe spindoctor die je er bent!

Laten we er geen doekjes om winden. Je hebt me voor jouw vertrek oneigenlijk benaderd en je hebt impliciet tegen me gelogen, onder andere over je contacten met Ritskes. Wat had je te verbergen?

Nu terzake. Ik vind je ondemocratisch in je functioneren als voorzitter. Ik vind je laf als persoon. En ik krijg een beeld bij jou als iemand die uit is op macht, iemand die de werkelijkheid graag op alle manieren naar zijn hand zet. Misschien lukt je dat met de leden van de BUN, eerder klapvee dan vergadertijger André, dat weet je. Die komen bijeen, onderwijl reikhalzend uitkijkend naar hun verblijf in weidse Dharmaweiden. En ze slikken alles van je, als ze maar weer snel naar huis kunnen om verder te dartelen en spelen.

Maar bij mij, André, kom je er niet mee weg.

Impliciet zeg je tegen mij: je mag zonder mijn toestemming de BUN-leden niet aanschrijven. Dat kan dus wel. De adressen van de BUN-leden zijn openbaar. Ze staan op de website van de BUN. Als iemand het van belang vindt hen ergens van op de hoogte te stellen, dan hoeft diegene dat met niemand af te stemmen.

In dit geval was het zelfs van cruciaal belang dat de leden op de hoogte werden gesteld van jouw solistische achterkamertjesactie. Daar heb ik verder weinig mogelijkheden toe. Jij, intussen, hebt alle ruimte om je vitriool rijkelijk te laten vloeien. Ik heb uit betrouwbare bron vernomen dat je tijdens BUN-vergaderingen regelmatig mensen in de pauze ‘bijpraat’. Buiten de notulen om, uiteraard. Ik maak me geen illusies: dat zul je ook dit keer weer doen, over deze kwestie.

Wat betreft je sneer dat ik je als voorlichter (ik ben geen woordvoerder) van een roshi tegenval, en je poging om daarmee een wig te drijven tussen hem en mij: niet ik, maar Tsushimoto Roshi zelf vond het belangrijk om ook jouw achterban te informeren. Zie de passage in zijn bericht aan jou (dat je via mij hebt ontvangen, maar blijkbaar niet gelezen):

“Last but not least, I think it is important to be as open and transparent as possible about this matter. This is why I have asked my press officer to send my message also to members of your organization, to enable them to know about it. I do not want to and will not mingle in your affairs, but for me, it is very important that people can understand my motivation. I hope and trust you can understand this and agree with it.”

Lezen, André. En dan pas wijzen met je vingertje.

Je speelt je machtsspelletjes onder het mom van compassie en persoonlijke betrokkenheid. Maar je maakt de verkeerde keuzes, keuzes voor macht en geld. En je faciliteert leugens en bedrog. Je vermomming is knullig, je intenties zijn doorzichtig. Je gedrag toont aan alle kanten dat je niet toegerust bent voor de taak van voorzitter van een vereniging die zegt het boeddhisme in Nederland te vertegenwoordigen. Misschien wordt het tijd om de eer aan jezelf te houden en af te treden.

Beste André, Macchiavelli is in geen enkele samenleving ver weg. In zen en in het boeddhisme gaat me dat des te meer aan het hart. Dit is míjn traditie. Dit is míjn leven en míjn liefde. En ik vecht voor elke centimeter oprechtheid en openheid daarin. Nu en voor altijd.

Ik wens je wijsheid.

Ron

‘Mooi artikel dat aansluit bij mijn ervaring: nog steeds wordt kritiek te vaak ervaren als niet-boeddhistisch, zodat je door vroegere boeddhistische vrienden wordt gemeden. Dank dat er wel openheid, kritiek, en diepgang wordt betracht in Open Boeddhisme.’

Dat schrijft Marijke Lassche in een reactie op dit artikel op Open Boeddhisme.

Op andere plaatsen lees je heel andere dingen, bijvoorbeeld: ‘We hoeven toch niet overal over te oordelen?? Ik zou zeggen: Wu wei.’

‘Ik zou zeggen: Wu wei.’ Mijn godhemelsegoden. Als ik zoiets lees krijg ik acute buikloop én de onbedwingbare neiging om plastisch te worden. Parental warning: de nu komende zin bevat stuitend taalgebruik. Want ik denk dan al snel: zou je dat ook zeggen als iemand je keihard van achteren neemt? Ongevraagd, bedoel ik dan. Geen ‘juist spreken’? Ach gut. Moet je eens bij me langskomen, ik vloek de hele boel onder. Ik heb een schurfthekel aan heiligeboontjesboeddhisten. Ik hou me nog in.

Hoe dan ook, deze twee reacties (niet die van mij, die is slechts exemplarisch voor mezelf) lijken exemplarisch voor twee stromingen binnen het Nederlands boeddhisme.

De één wil niet oordelen maar toedekken en sussen. Hij houdt vast aan een valse interpretatie van boeddhistische (en in dit geval ook Taoïstische) leerstellingen.

De ander ziet oordelen en kritisch zijn als een gezond onderdeel van de ontwikkeling en het tot bloei brengen van het boeddhisme in het westen.

Eerlijk gezegd word ik bijna fysiek onpasselijk van al degenen die ‘niet oordelen’ zo hoog in het vaandel hebben. Het is een enorme drogreden. En een enorm oordeel: met het calvinistische domineespleidooi voor niet oordelen, zet je iedereen die kritische kanttekeningen plaatst de facto buitenspel. Je wilt niet horen en niet zien, maar je zwijgt ook niet. In plaats daarvan probeer je ánderen monddood te maken, met je eigen misinterpretatie van het boeddhisme.

M’n reactie hierop bij Open Boeddhisme:

‘Fijn en bemoedigend om te lezen dat er ook nog helder denkende mensen bestaan zoals Marijke. Als ik de reacties op bepaalde fora lees, zakt me de moed soms totaal in de schoenen. Het ‘niet oordelen’ en het toedekken van zaken met wollige taal is wijdverbreid.

Inderdaad, dingen aan de kaak stellen wordt door velen gezien als niet-boeddhistisch. Terwijl compassie zich volgens mij juist uitdrukt in het kritisch kijken naar en blootleggen van misstanden. Niet in het zwijgen, niet in het toedekken en verder laten ‘rotten’ van ongezonde situaties.

Er is nog veel werk aan de winkel wat dat betreft. Ik hoop dat meer mensen gaan ontdekken dat de roze bril waarmee ze hun boeddhisme beschouwen en beschermen, uiteindelijk onwerkelijk en zelfs ondraaglijk is.

Voor degenen die liever op een wolk van onwetendheid en niet-oordelen blijven zitten, zal altijd voldoende catering aanwezig zijn. Dat is helaas onuitroeibaar. Tegelijk is het goed dat kanalen als Open Boeddhisme licht werpen op zaken die dat niet kunnen verdragen, om oprecht zoekende beoefenaars een helder perspectief te bieden en ze bij te schijnen op de Weg.’

Klaar.

Feel this moment! :-)

Nieuwe onderzoeksjournalistiek van Open Boeddhisme laat zien dat de lethargie en de doofpot- en wegkijkcultuur in het Nederlands boeddhisme nog veel kwalijker en schadelijker zijn dan ik ooit had kunnen denken.

Gelukkig zijn er heel veel mensen gewoon oprecht met hun beoefening bezig. En getuige reacties op verschillende fora is er in ieder geval een aantal mensen dat helder nadenkt. Dat is de toekomst van de beoefening en realisatie van het boeddhisme in het westen. Klein, onopvallend, bescheiden, zichzelf genoeg.

Mindframe
Tegelijk vind je er epidemisch veel stupide verdraaiingen van de boeddhistische ‘leer’. Je mag niet oordelen, als je kritisch bent schaad je de Dharma, als je misstanden aan de kaak stelt ben je zelf fout. Waar komt dat in godsnaam vandaan? Wat voor mindframe nemen die mensen mee als ze zich met boeddhisme gaan bezighouden? Of hebben ze gewoon hun kop in hun kont gestoken? Treurig. En gevaarlijk.

Diezelfde houding lijkt te vigeren bij de geïnstitutionaliseerde boeddhismen. De BUN is daarvan een schrijnend voorbeeld. Gisteren was er een 'lerarenraad'. Misschien nemen ze de tijd, of is hun voorlichter op vakantie, maar ik heb nog geen verklaring gezien over recente wantoestanden bij een zekere zen franchise-onderneming. Toch is daar door mensen op aangedrongen, zeer direct. Waar blijft, ook nu weer, de BUN? Waar blijven de 'leraren'? Het begint op een klucht te lijken. Deze mensen kunnen onderhand alleen nog maar uit hun zelfgegraven holen komen met een permanent schaamrood op de kaken.

Van de BOS heb ik het gevoel dat ze intussen aan ’t bijdraaien zijn. Zo is er enige tijd geleden een goed discussieprogramma gewijd aan de seksuele aberraties van Dennis Merzel (alias Genpo). Ik ga er van uit dat ik niet te vroeg juich.

Toedekcultuur
Het pijnlijke is dat de toedekcultuur verre van vrijblijvend is. Het kan op geen enkele manier worden goedgepraat als een boeddhistische ‘onthouding van handelen’, ‘zonder oordeel’. Als daar überhaupt al iets boeddhistisch aan is. Het heeft niets te maken met het ‘niet belasteren van van de Dharma’. Hier ontlopen mensen keihard hun morele verantwoordelijkheid. Het onderhands ‘oplossen’ of het wegpoetsen van misselijkmakende situaties veroorzaakt enorm lijden bij betrokkenen.

De zeer pijnlijke verhalen die Open Boeddhisme via bronnen heeft weten te achterhalen, gaan over criminaliteit. Maakt dat degenen die weten, maar niet adequaat handelen, niet tot medeplichtigen - en dus strafbaar?

Ik hoop van harte dat de onontkoombare feiten een kentering teweeg brengen in de lethargie, het nepotisme en de doofpotcultuur die het gevestigde boeddhisme in Nederland kenmerken. Daarmee moet het afgelopen zijn.

Hulde aan Open Boeddhisme voor hun vlijmscherpe en respectvolle journalistieke werk.

Zie 'BUN en BOS verzwijgen seksueel misbruik'.

*) deze column is geschreven op persoonlijke titel

Op de Dag van de Arbeid was ik vrij. Zo gaat dat in vakbondsland. Onversneden genot was dat, nog na-ontroerd door de koningskroning. Een dag van bijkomen en bezinning, en dat is ook wel eens fijn.

In de loop van die dag werd ik opgeschrikt door een plots telefoontje. Het was André Kalden, de voorzitter van de BUN. Ik was vereerd. De BUN is de Boeddhistische Unie Nederland, een klein clubje met ongeveer veertig leden – meditatiegroepen van allerlei snit – maar veel macht. Ze beheren de zendmachtiging van de Boeddhistische Omroep Stichting, al zeggen ze zelf van niet, en doen iets met boeddhistisch raadsmannen in gevangenissen. De overheid wil één aanspreekpunt, en dat is dan de BUN. Dat de BUN maar rond 4000 mensen vertegenwoordigt, terwijl ze zelf zeggen dat er wel 900.000 boeddhisten zijn (goed voor de zendmachtiging), dat laten we nu even buiten beschouwing.

SuperBunny
Als BUN-voorzitter is Kalden dus een soort SuperBunny. Maar hij belde mij niet in die hoedanigheid, maar gewoon als mens. ‘Op persoonlijke titel’, zei hij zelf.

En op persoonlijke titel had Kalden een voorstel. Hij had al een tijdje langs de zijlijn staan kijken, hoe dat nou allemaal ging met die publiciteit rond de schaamteloze titelfraude van Rients Ritskes van zen.nl. En hij vond dat het wel tijd was voor radiostilte, op persoonlijke titel. En dat er schade werd toegebracht, maar dan enkel op persoonlijke titel natuurlijk.

En hij had Ritskes nog niet gesproken hoor, maar ingesproken op zijn antwoordapparaat, dat hij mij zou gaan bellen om aan Tsushimoto Roshi voor te stellen om te bemiddelen. Op persoonlijke titel – u voelde hem al aankomen. Dus dat er, zeg maar, ruimte kon ontstaan. Omdat Ritskes zich had vastgedraaid in zijn eigen verhaal. En Tsushimoto hem ook niet zo gelukkig leek. En de media ook niet.  En dat hij dat in zijn werk ook altijd deed, Kalden dan, bemiddelen. Dus dat hij dat heel goed kon. En dat hij ook vindt dat de leraar altijd gelijk heeft. Dus als die zegt: geen autorisatie, dan ís het ook geen autorisatie.

Zijn eigen leraar heeft zelf ook altijd gelijk. Het is de Tibetaanse Namkha Rinpoche. Net als veel andere boeddhistische leraren van enige statuur is ook hij in het verleden meermalen beschuldigd van seksueel en financieel wangedrag. Eén klacht drong zelfs door tot in het kantoor van de Dalai Lama, maar wegens gebrek aan bewijs is er verder niet veel mee gedaan. Ja, zo lossen we die ellende dus niet op hè?

Maar terug naar de kern.

De kern
Ik had een beetje een raar gevoel bij het voorstel. Waarom wilde hij wat hij wilde en deed hij wat hij deed? Kreeg de indruk dat Kalden de boel een beetje wilde bedekken. Terwijl het me toch o zo gezond lijkt voor het hier en daar flink verrotte Nederlandse boeddhisme dat er eens wat openheid van zaken komt over één en ander.

Even tussendoor: als u vindt dat dit ‘slandering the Dharma’ is, lees dan maar niet verder. Mijn standpunt is: wat het licht niet kan verdragen, mag aan het licht gebracht worden. Wat licht is, heeft niet te vrezen. Oordelen mag je niet nalaten. Niet oordelen is een zonde.

Kort en goed, ik heb in deze column een mening, maar die heb ik alleen op persoonlijke titel, zoals gezegd. Kalden belde mij als voorlichter van Tsushimoto Roshi. En als voorlichter heb ik geen mening. Dan ben ik alleen doorgeefluik van standpunten. Kalden zei dat zijn baan als SuperBunny onbezoldigd is, en dat het een soort strafcorvee is, maar iemand moet het doen tenslotte. Het is een nobel mens. Dat bleek ook toen hij voorstelde naar Londen te vliegen om zich persoonlijk voor te stellen aan Tsushimoto Roshi, zodat deze zou weten wat hij in de kuip had, qua vlees. Maar even later zei hij dat hij toch liever zou Skypen, omdat zijn tijd zeer beperkt is.

Ik heb een mail gestuurd naar Tsushimoto, met Kalden’s voorstel en de vraag wat hij wilde.

Ik had nog geen antwoord, maar Kalden belde me een dag later opnieuw. Hij had er nog eens diep over nagedacht en wilde eigenlijk sowieso naar Londen vliegen. Of Tsushimoto nu wilde of niet, dat wil zeggen, bemiddeling. Om sowieso kennis te maken.

Ik stelde voor dat hij ’t even in een mailtje zou zetten. Dat bleek moeilijker dan gedacht, maar hij zou er aan werken.

Even later stond Kalden op mijn voicemail. Hij wilde het e-mail adres van Tsushimoto Roshi. Want hij wilde hem rechtstreeks schrijven. Ik voicemailde terug dat Tsushimoto Roshi alles graag via mij laat lopen, omdat hij zelf te druk is.

Radiostilte
Nou, dus toen belde Kalden weer. Hij was een beetje geïrriteerd, leek het wel. Hij vond het ‘maar raar’. Maar goed, ik had intussen ook wel wat vragen. Schade? Een radiostilte? Bemiddeling, ‘maar dat kon nog wel even een tijdje wachten’?

‘Wat is jouw agenda hierbij?’, vroeg ik. Kalden was geagiteerd: ‘Ik heb helemaal geen agenda, ik wil gewoon mijn bemiddeling aanbieden, op persoonlijke titel. Ik voel me nu héél onveilig. Misschien moeten we het maar laten.’

Ik: ‘Mag je zelf weten. Maar als je mij benadert op persoonlijke titel, dan ben je voor mij gewoon any Dutch Buddhist.’ Maar dat was toch ook weer niet zo. Zodra er informeel contact was, zou hij in het BUN-bestuur aangeven dat er informeel contact was. En dan zou het mogelijk heel misschien eventueel via de BUN kunnen worden opgepakt.

‘Ik ben ook benieuwd waaraan volgens jou schade wordt toegebracht. En op welke manier. Hoe zie je dat?’, vroeg ik. Maar dat wilde de TopRabbit alleen met ‘de meester’ bespreken.

‘En nog iets. Als je vindt dat er schade wordt toegebracht, en jij bent voorzitter van de BUN, waarvan zen.nl lid is, waarom bel je Ritskes dan niet en roep je je lid niet tot de orde? Billen bloot, openheid van zaken, de naakte waarheid. Dan is het in één keer klaar met de schade. Dát zou een opsteker zijn voor het Nederlandse boeddhisme en de BUN!’ Maar ook dat wilde hij alleen met ‘de meester’ bespreken. En niet met een voorlichtertje. Mijn god, had ik nou maar een vak geleerd. Voorzitter ofzo.

Op mijn vraag of Kalden inmiddels met Ritskes had gesproken, zei hij: ‘Ik bel hem vanavond en hoop hem dan te spreken.’ Dat was geen antwoord op de vraag, dus later maar even gerappelleerd: ‘Ben je je ervan bewust dat je geen antwoord hebt gegeven op mijn vraag of je Ritskes al hebt gesproken?’ ‘Eh, ja, eh, ik heb hem gesproken – maar heel kort hoor, en niet inhoudelijk!’ Ehm, maakt dat het eerste antwoord niet tot impliciete leugen?

Destructive and harming elements
Wat schetst mijn verbazing dat er een tijdje later toch een mailtje in m’n inbox zat. Van Kalden aan Tsushimoto Roshi via mij. Of aan mij via Tsushimoto Roshi. Het bericht loog er niet om en gaf nét iets teveel van Kalden’s insteek prijs:

‘In the Netherlands Rients Ritskes is a well known Buddhist teacher.’ – Onwaarheid nummer 1. Lees: hij is een bekende ‘zen’-charlatan.

‘The statements (in de media, rs) also make clear that there is no dialogue between Tsushimoto Roshi and Rients Ritskes for quite some time.’ – Onwaarheid nummer 2. Tsushimoto Roshi heeft Ritskes op 3 april 2013 gemaild, direct nadat hij de titelfraude ontdekte, en hem gevraagd zich nader te verklaren. Daaruit is een mailwisseling ontstaan waarin Ritskes vrijwel iedere keer een andere uitvlucht bedacht om zijn laaghartige fraude, en het verraad aan zijn voormalige vriend Tsushimoto Roshi, niet te hoeven toegeven. Uiteindelijk zag Tsushimoto geen andere weg meer dan zelf openheid van zaken te geven. Dit had hij voorheen meermalen bij Ritskes aangekondigd, vandaar dat deze snel riep dat hij ‘weloverwogen’ ging breken met zijn Japanse meester. N.B.: Tsushimoto Roshi is nooit de meester van Ritskes geweest.

Verder met Kalden. ‘I also observe that - without pointing any finger - the stream of news contain destructive and harming elements for people involved.’ – Onwaarheid nummer 3. Het is een heel goede zaak dat dit eindelijk eens aan het licht wordt gebracht. Ritskes heeft te lang in alle vrijheid kunnen liegen en bedriegen. Wijst er trouwens niet stiekem toch een vinger, daar ergens in die tekst?

Help
‘Reading these articles, as a Chairman of the BUN I was wondering if I could be of any help’ – Eh… wat wil je nou? Als voorzitter van de BUN óf op je zo fervent uitgedragen persoonlijke titel? Want in de volgende zin staat weer: ‘and contacted you as his spokesman yesterday on my personal behalf.’ Draaikont. Óf het één, óf het ander. Is dus per saldo onwaarheid nummer 4.

Kalden verder over mijn pogingen om helder te krijgen waar hij stond en wat hij wilde doen: ‘After quite some critical questions of you’ – let op, BUN-leden. Op jullie vergadering van 8 juni aanstaande komt dit terug. O, en deze column ook. Ik maak me geen illusies.

‘For me it is a way of serving the Dharma. If any agenda is involved it would be that with my offer I hope to contribute to the further development of Buddhism in the Netherlands in a positive and constructive way. It is worth the effort.’ – O, onbaatzuchtig altruïst. Wie betaalt je reis? Ritskes?

Want de pay-off laat weinig ruimte voor misverstand:

‘Zen.nl does not involve only Rients Ritskes but many others. I called Rients to inform him of my above initiative. He mentioned he welcomed my motivation.’

Grappig en doorzichtig. De ‘many others’ zijn waarschijnlijk de 250 zen.nl-‘leraren’ die nu ontdekken dat hun brevetjes van vermogen in feite enorme brevetten van onvermogen blijken. Waar ze duizenden, tienduizenden euro’s voor hebben neergeteld. En wie verbaast het nog dat Ritskes het initiatief verwelkomt? Een gespreid bedje: radiostilte, maandenlange mediation zonder duidelijke uitkomst, de doofpot levensgroot in het vizier. Het MegaKnaagdier als loophaas van de meesteroplichter.

Tsushimoto bleek intussen niet zo te porren voor mediation:

“Dear Mr. Kalden, I appreciate your involvement. I do not intend to reject the proposal of mediation. I only think it is not appropriate for the following reasons: I said what needed to be said. I have no more to say. Whether people want to know the truth or not, that is up to them. But it is important to be clear about this matter. I’m still open and waiting for Mr. Ritskes to answer my question, being: “Why did you publicly state that I gave you formal authorization as a Zen master in 1999?” As I said before, a child could answer. My question to Mr Ritskes is so simple and straightforward that there is no room for compromise even if mediation is conducted. Although this is a ‘why’-question, virtually his answer should be yes (admit his fault) or no. In this meaning, I think there is no room for mediation. I trust that you can understand my view and standpoint.”

Dus dat heb ik maar aan Kalden, die intussen in Nepal zat, laten weten. En aan de leden van de BUN. Voor het geval er ter vergadering een indruk wordt gewekt in de trant van ‘ik heb het gevraagd, maar hij wilde niks, dus ja, dan is het wel klaar toch?’

Het was een interessante week.


Analyse: Onafhankelijk toezicht BUN is een illusie op Open Boeddhisme.

Ja, ik was dit weekend even op een zentraining, maar je kunt je kont nog niet keren of op een kussen knallen, of er is wéér stront aan de knikker bij zen.nl. Zie Open Boeddhisme, Presentatie Zen.nl-stichting misleidend. Kunnen ze daar ook nog iets wél met fatsoen doen? Tjongejonge. Moneymachine...

Zie voor additionele humor hun nieuwste nieuwsbrief (3 mei 2013), die gewag maakt van de bevinding dat 'meditatie goede manieren bevordert'. Wetenschappelijk onderzocht!